Linux'ta RAM Miktarını Öğrenme

Yaklaşık 2 dakikalık okuma

Linux işletim sistemine sahip makinelerde cihazınızın RAM belleği hakkında bilgi alabileceğiniz birçok yöntem vardır. Bunlardan bazıları şu şekildedir:

free komutu
top komutu
vmstat komutu
/proc/meminfo dosyası

free Komutu ile RAM Miktarını Öğrenme

Makalemizde örnek komut olarak free komutunu kullanalım. Öncelikle terminali açınız ve aşağıda bulunan free -m komutunu yazınız. Bu komut bizlere cihazımızla alakalı kullanılan, kullanılmayan ve toplamda RAM miktarı ile alakalı bilgiler listeleyecektir.

free -m

Yazılan komut sonrasında terminalde listelenecek içerik örnek olarak şu şekilde olacaktır.

free Çıktısındaki Sütunlar Ne Anlama Gelir?

free -m değerleri megabayt cinsinden gösterir. Değerleri GB/MB olarak okunaklı görmek için -h (human readable) parametresini kullanabilirsiniz:

free -h

Sütun	Anlamı
`total`	Sistemde kullanılabilir toplam fiziksel RAM.
`used`	Uygulamaların ve çekirdeğin kullandığı bellek.
`free`	Hiç kullanılmayan, tamamen boş bellek.
`shared`	Birden fazla işlemin ortak kullandığı bellek (çoğunlukla tmpfs).
`buff/cache`	Disk erişimini hızlandırmak için önbelleğe ayrılan bellek. Gerektiğinde uygulamalara geri verilir.
`available`	Yeni bir uygulamanın takas (swap) alanına düşmeden kullanabileceği tahmini bellek miktarı.

Önemli: Linux boş belleği disk önbelleği için kullandığından free değerinin düşük görünmesi sorun değildir. Bellek yetip yetmediğini anlamak için available sütununa bakın. Bu değer sürekli çok düşükse ve Swap satırındaki kullanım artıyorsa RAM yetersiz kalıyor demektir.

/proc/meminfo Dosyası ile RAM Bilgisi

Ayrıca /proc/meminfo dosya içeriğinden cihazınıza ait RAM ile alakalı bazı bilgiler alabilirsiniz. Aşağıda yazılı olan komutu kullanmanız yeterli olacaktır:

Yukarıda bulunan metot /proc/meminfo dosyasında MemTotal kelimesini aratmaktadır. Sonrasında bu satırı terminalde aşağıdaki şekilde görüntülemektedir:

Gördüğünüz üzere çıktıya göre cihazımızda 8 GB kapasiteli bir RAM bellek bulunmaktadır.

Yalnızca toplam RAM satırını görmek isterseniz şu komut yeterlidir:

grep MemTotal /proc/meminfo

Dosyanın tamamını görmek için cat /proc/meminfo komutunu kullanabilirsiniz. Burada MemTotal, MemAvailable, SwapTotal ve SwapFree satırları en çok işinize yarayacak değerlerdir.

top ve htop ile Anlık Bellek Kullanımı

top komutu, sistemdeki işlemleri ve kaynak kullanımını canlı olarak gösterir. Ekranın üst kısmındaki MiB Mem ve MiB Swap satırları toplam ve kullanılan belleği verir.

top

İşlemleri bellek kullanımına göre sıralamak için Shift + M tuşlarına basın.
Çıkmak için q tuşuna basın.

Daha okunaklı, renkli bir görünüm için htop aracını kurabilirsiniz (Debian/Ubuntu tabanlı sistemlerde):

sudo apt install htop
htop

vmstat ile Bellek İstatistikleri

vmstat bellek, takas alanı, işlemci ve disk G/Ç istatistiklerini özetler. Bellek değerlerini alt alta, okunaklı bir liste hâlinde görmek için -s parametresini kullanın:

vmstat -s

Belleğin zaman içinde nasıl değiştiğini izlemek için vmstat 2 5 komutu her 2 saniyede bir, toplam 5 ölçüm alır. si ve so sütunlarında sürekli sıfırdan büyük değerler görüyorsanız sistem takas alanını yoğun kullanıyor demektir.

Takılı RAM Modüllerini Görme

Kaç modül takılı olduğunu, her birinin kapasitesini, hızını ve türünü (DDR4, DDR5 vb.) görmek için donanım bilgisini okuyan şu komutu kullanabilirsiniz. Yönetici yetkisi gerekir:

sudo dmidecode --type memory

Çıktıdaki Size, Type ve Speed satırları her bir yuva için ayrı ayrı listelenir. Boş yuvalar No Module Installed olarak görünür. Raspberry Pi gibi bazı ARM cihazlarda dmidecode bilgi döndürmeyebilir; bu durumda free -h çıktısı yeterlidir.

Sonuç

Linux’ta RAM miktarını hızlıca öğrenmek için free -h, anlık kullanımı izlemek için top veya htop, ayrıntılı değerler için /proc/meminfo, takılı modülleri görmek için ise dmidecode kullanabilirsiniz. Bellek yeterliliğini değerlendirirken “free” yerine “available” değerini esas almayı unutmayın.