Linux tabanlı sunucularda, sunucu yönetimi için sıklıkla kullanılan ssh komutları bulunmaktadır. Bu komutları kullanarak sunucu üzerinde herhangi bir GUI yani arayüze gerek kalmaksızın terminal üzerinden birçok işleminizi gerçekleştirebilirsiniz. Zaten birçok sunucu yöneticisi terminaller üzerinden çalışmakta ve komutların çoğunu sürekli kullandıklarından dolayı ezbere bilmektedir diyebiliriz.
Makalemizde detaylandırılacak olan popüler komutların listesinin tümüne aşağıdan erişebilirsiniz.
| SSH Komutu | Açıklaması |
|---|---|
ls | Mevcut dizin altındaki dosyaların bilgilerini listeler. |
cd | Dizin değiştirmede kullanılır. |
mkdir | Yeni bir klasör oluşturmada kullanılır. |
touch | Dosya oluşturmada kullanılır. |
rm | Dosya silmede kullanılır. |
cat | Dosya içeriğini görüntülemede kullanılır. |
pwd | Mevcut dizinin full pathini gösterir. |
cp | Dosya veya dizin kopyalamada kullanılır. |
mv | Dosya veya dizin taşımada kullanılır. |
grep | Dosya içerisinde veya komutta herhangi bir text arama yapılırken kullanılır. |
find | Dosya ve dizin içerisinde aramada kullanılır. |
vi/nano | Kullanışlı text editorleri açmada kullanıır. |
history | Çalıştırılan son 50 komutu listeler. |
clear | Komut ekranını temizler. |
tar | Ziplenmiş dosyayı açmada kullanılır. |
wget | Dosyaları internetten indirmede kullanılır. |
du | Dosya boyutunu görüntülemede kullanılır. |
Şimdi yukarıda listelediğimiz komutları detaylı şekilde madde madde inceleyelim.
ls komutu
ls komutu, tüm dosyaları ve dizinleri listelemede kullanılır. Terminalde ls komutunu girdikten sonra şuna benzer bir çıktı ile karşılaşacaksınız;
Bu komuta ek olarak aşağıdaki parametrelerle daha detaylı bilgiler alabilirsiniz;
- -l: Listelenen dosyaların detaylı bilgisi ile birlikte görüntülenir. Örneğin dosya boyutu, güncellenme zamanı, sahibi vs.
- -a: Gizlenen dosyalarında listelenmesinde kullanılır.
cd komutu
cd komutu, dosyalar arasında geçiş yapmak amacıyla kullanılır. Zaten bu komut ismini change directory ifadesinin baş harflerinden almaktadır. Çok basit ve kullanışlı bir komuttur. Tek yapmanız gereken gitmeniz gereken dosya pathini cd komutunun ardından yazmak;
Mevcut olan dizinden bir önceki dizine erişmek için .. (iki nokta) kullanmanız gerekmektedir.
mkdir komutu
mkdir komutu, dizin oluşturmak amacıyla kullanılır. Zaten bu komut Make Directory ifadesinin kısaltmasıdır. Komutun syntaxı şu şekildedir
touch komutu
touch komutu, dosya oluşturmak amacıyla kullanılır. Komutun syntaxı şu şekildedir;
rm komutu
rm komutu, dosya veya dizin silme amacıyla kullanılır. Dosya silmede kullanılan komutun syntaxı şu şekildedir;
Eğer bir dizini yani klasörü silmeyi amaçlıyorsanız -r parametresi ile rm komutunu çağırmanız gerekmektedir.
cat komutu
cat komutu, dosya içeriğini görüntülemede kullanılır. Dosya içeriği görüntülemede kullanılan komutun syntaxı şu şekildedir;
Eğer birden fazla dosyanın içeriğini birleştirip tek bir dosya oluşturmayı düşünüyorsanız aşağıdaki komutu çalıştırabilirsiniz;
Bu komutla birlikte dosya1.txt ve dosya2.txt içeriği merge edilip finaldosya.txt oluşturulup içerisine yapıştırılır.
pwd komutu
pwd komutu, mevcut dizine ait full pathi görüntülemede kullanılır;
Linux sunucularda en kullanışlı komutlardan birisi pwd komutudur. Çünkü herhangi bir path üzerinde bir işlem gerçekleştirmeden önce ilgili pathin doğrulanmasını kolaylaştırmaktadır.
